Những lợi ích sức khoẻ và bài thuốc từ cây bằng lăng

Những lợi ích sức khoẻ và bài thuốc từ cây bằng lăng
Chiết xuất từ lá bằng lăng được cho là có thể giúp ích trong việc điều trị bệnh tiểu đường, kiểm soát cân nặng và thậm chí cả huyết áp.

Từ xa xưa, bằng lăng được sử dụng như một vị thuốc để hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý. Tuy nhiên, rất ít người biết đến công dụng và bài thuốc từ loại cây này.

1. Giới thiệu về cây bằng lăng

Bằng lăng có tên khoa học là Lagerstroemia calyculata Kurz. Bằng lăng là một loại cây có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới Đông Nam Á, có nhiều tên gọi khác nhau như Săng lẻ, Bằng lang, Truol, ... 

Hầu như mọi bộ phận của cây đều có dược tính. Ví dụ, vỏ cây thường được dùng để hỗ trợ điều trị tiêu chảy, trong khi chiết xuất từ rễ và quả của cây được cho là có tác dụng giảm đau.

Đặc biệt, trong lá của bằng lăng chứa hơn 40 hợp chất có lợi, trong đó nổi bật là axit corosolic và axit ellagic. Lá của bằng lăng đem lại nhiều lợi ích sức khoẻ khác nhau nhưng khả năng làm giảm lượng đường trong máu nổi bật hơn cả.

Những lợi ích sức khoẻ và bài thuốc từ cây bằng lăng - Ảnh 2.

Lá của bằng lăng chứa hơn 40 hợp chất có lợi, lợi ích tiêu biểu nhất là hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường (Ảnh: Internet)

Đọc thêm: 

Lợi ích sức khoẻ và một số bài thuốc từ quả, lá và hoa của cây khế

Những bài thuốc từ rễ cỏ tranh giúp thanh nhiệt và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý

2. Lợi ích của bằng lăng đối với sức khoẻ

Theo Đông Y, bằng lăng có mùi thơm đặc trưng, chát, không độc, có tính kháng khuẩn mạnh và làm săn chắc da.

Theo Y học hiện đại và các nghiên cứu cho thấy lá bằng lăng có nhiều dược tính khác nhau và đem lại những lợi ích sức khoẻ tiềm năng như:

2.1. Kiểm soát lượng đường trong máu

Lá bằng lăng được cho là có thể kiểm soát lượng đường trong máu nên hữu ích trong việc điều trị bệnh tiểu đường.

Sở dĩ, lá bằng lăng có tác dụng này là nhờ chứa các hợp chất như axit corosolic, ellagitannin và gallotannins, cụ thể:

- Axit corosolic làm giảm lượng đường trong máu bằng cách tăng độ nhạy insulin, tăng cường hấp thu glucose và ức chế alpha-glucosidase - một loại enzyme giúp tiêu hóa carbs. 

- Ngoài axit corosolic, ellagitannin - cụ thể là lagerstroemin, flosin B và reginin A - cũng cải thiện lượng đường trong máu. Những hợp chất này thúc đẩy quá trình hấp thu glucose bằng cách kích hoạt chất vận chuyển glucose loại 4 (GLUT4), một loại protein vận chuyển glucose từ máu vào tế bào cơ và mỡ.

- Gallotanin có khả năng kích thích quá trình vận chuyển glucose vào tế bào. Người ta thậm chí còn đưa ra giả thuyết rằng một loại gallotanin có tên là penta-O-galloyl-glucopyranose (PGG) có hoạt tính kích thích cao hơn axit corosolic và ellagitannin.

Những lợi ích sức khoẻ và bài thuốc từ cây bằng lăng - Ảnh 3.

Lá bằng lăng có tác dụng kiểm soát lượng đường trong máu là nhờ chứa các hợp chất như axit corosolic, ellagitannin và gallotannins (Ảnh: Internet)

2.2. Chống oxy hoá

Trong lá bằng lăng có chứa nhiều chất chống oxy hoá như phenol và flavonoid, cũng như quercetin và axit corosolic, gallic và ellagic, có tác dụng chống lại các gốc tự do. 

Gốc tự do là tác nhân gây đột biến gen, góp phần làm tăng nguy cơ ung thư hoặc các bệnh tật khác.

2.3. Ngăn ngừa béo phì

Các nghiên cứu gần đây cho thấy bằng lăng có tác dụng ngăn ngừa béo phì, vì chúng có thể ức chế quá trình tạo mỡ. (1

Ngoài ra, các polyphenol trong lá, chẳng hạn như penta galloyl glucose (PGG), có thể ngăn chặn tiền chất của tế bào mỡ biến đổi thành tế bào mỡ trưởng thành. 

Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu về chủ đề này được thực hiện trong ống nghiệm, vì vậy cần có các nghiên cứu trên người.

2.4. Phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh tim

Các nghiên cứu trên động vật và con người cho thấy rằng axit corosolic và PGG trong lá bằng lăng có thể giúp giảm mức cholesterol và chất béo trung tính trong máu. Điều này có thể giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. (2), (3), (4), (5)

Những lợi ích sức khoẻ và bài thuốc từ cây bằng lăng - Ảnh 4.

Axit corosolic và PGG trong lá bằng lăng có thể giúp giảm mức cholesterol và chất béo trung tính trong máu, giúp phòng ngừa bệnh tim mạch (Ảnh: Internet)

2.5. Lợi ích tiềm năng khác

Lá bằng lăng còn đem lại nhiều lợi ích sức khoẻ khác như:

- Chống ung thư: Các nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy chiết xuất lá bằng lăng có thể chống lại một số bệnh ung thư.

- Tiềm năng kháng khuẩn và kháng virus. Chiết xuất từ lá bằng lăng có thể bảo vệ chống lại các vi khuẩn như Staphylococcus aureus và Bacillus megaterium, cũng như các loại virus như virus HRV - loại virus gây nhiễm trùng đường hô hấp trên.

- Chiết xuất từ lá bằng lăng có tác dụng chống huyết khối, ngăn ngừa tình trạng huyết áp cao và đột quỵ,.

- Chất chống oxy hóa trong chiết xuất bằng lăng có thể bảo vệ thận khỏi bị hư hại do thuốc hóa trị gây ra.

3. Một số bài thuốc từ bằng lăng

Dưới đây là một số bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh từ cây bằng lăng. Tuy nhiên, các bài thuốc này chỉ mang tính hỗ trợ điều trị, không thay thế cho các chỉ định của bác sĩ. Trước khi áp dụng các bài thuốc này, mọi người nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc thầy thuốc Đông Y.

- Bài thuốc hỗ trợ điều trị tiểu đường: Sử dụng 50g lá bằng lăng già hoặc 50g quả khô hãm với 0.5 lít nước sôi, uống hàng ngày khoảng 4 đến 6 cốc.

- Hỗ trợ giảm cân: Lấy lá bằng lăng đun nước uống nước hàng ngày, bài thuốc này vừa giúp ngăn chặn sự tích tụ carbohydrate vừa giảm sự hình thành mỡ.

- Hỗ trợ điều trị tiêu chảy, kiết lỵ: Sử dụng 20 đến 30g vỏ thân bằng lăng tía, cắt nhỏ, phơi khô, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần/ngày.

- Giúp chữa bỏng: Sử dụng 300g vỏ thân bằng lăng. Lấy 100g nấu với nước cho đặc dùng để rửa vết thương. Lượng còn lại 200g, băm nhỏ, nấu với 2 lần nước, lọc rồi cô thành cao lỏng và dùng để ngày bôi từ 2 - 3 lần.

- Bài thuốc giúp lợi tiểu: Cách thực hiện rất đơn giản, bạn chỉ cần dùng lá bằng lăng đun lên uống hàng ngày như nước trà, vừa giúp lợi tiểu lại phòng ngừa viêm đường tiết niệu.

Hạn chế tình trạng nhiễm khuẩnSử dụng vỏ thân bằng lăng nấu cô đặc thành cao, sau đó thoa lên vết thương để giảm tình trạng nhiễm khuẩn và tạo một lớp màng bảo vệ vết thương.

Những lợi ích sức khoẻ và bài thuốc từ cây bằng lăng - Ảnh 5.

Bằng lăng được sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông Y (Ảnh: Internet)

4. Những lưu ý khi sử dụng bằng lăng

Sử dụng lá bằng lăng khá an toàn, nhưng để phòng ngừa một số tác dụng có thể xảy ra, mọi người nên lưu ý một số điều:

- Vì lá bằng lăng có tác dụng giảm lượng đường trong máu. Vì vậy, khi sử dụng là bằng lăng, bạn không nên kết hợp với các loại thuốc trị tiểu đường khác như metformin hoặc với các thực phẩm khác được sử dụng để giảm lượng đường trong máu.

- Những người bị dị ứng với các loại thực vật khác thuộc họ Lythraceae - chẳng hạn như quả lựu và loosestrife - nên thận trọng khi sử dụng cây bằng lăng, vì những người này có thể tăng độ nhạy cảm với loại cây này.

- Một nghiên cứu ở người lớn mắc bệnh tiểu đường và suy giảm chức năng thận đã báo cáo rằng axit corosolic từ lá bằng lăng có thể dẫn đến tổn thương thận khi dùng cùng với diclofenac - một loại thuốc chống viêm không steroid, dùng để điều trị đau khớp. Do đó, bạn nên thận trọng hoặc hỏi ý kiến của bác sĩ khi đang dùng bất kỳ loại thuốc nào.

Nguồn tham khảoWhat Are Banaba Leaves? All You Need to Know


Tác giả: Vân Anh