Nấm hầu thủ tươi thường được tìm thấy trên các thân cây gỗ tán rộng đã bị mục nát. Tuy nhiên hiện nay, nhiều quốc gia đã nuôi trồng nhân tạo nấm hầu thủ thành công, bao gồm cả Việt Nam.
Nhiều nghiên cứu cho thấy nấm hầu thủ có thể đem lại một số tác dụng cho sức khỏe nhờ giàu các hợp chất thực vật hoạt động như một chất chống oxy hóa có thể kể đến như thiamine, riboflavin và niacin cùng nguồn các khoáng chất thiết yếu bao gồm mangan, kẽm và kali.
Theo kết quả nghiên cứu của Giáo sư Mizuno (Nhật Bản), nấm hầu thủ là một loại dược liệu quý, chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Nấm hầu thủ là một nguồn axit béo không no, nhiều vitamin như vitamin B1, vitamin B2, niacin và vitamin A1, tiền vitamin D có khả năng chuyển đổi thành vitamin D2, chuyển hóa canxi có khả năng ngăn ngừa loãng xương. Thêm vào đó, nấm hầu thủ cũng chứa một lượng lớn sắt, canxi, kali cùng hàm lượng chất béo và calo thấp thích hợp với người ăn kiêng cần bổ sung đầy đủ dinh dưỡng mà vẫn đảm bảo lượng calo đủ để giảm cân.
Dưới đây là một số lợi ích của nấm hầu thủ đối với sức khỏe. Hiện tại chưa có nhiều nghiên cứu về tác dụng của nấm hầu thủ trên người ở quần thể rộng mà chủ yếu là các nghiên cứu trên động vật và trong phòng thí nghiệm. Chiết xuất nấm hầu thủ ứng dụng trong Y học hiện đại cần phải có chỉ định của bác sĩ.
Vì thế mà nếu bạn muốn sử dụng nấm hầu thủ với mục đích chữa bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước để tránh tương tác với các thuốc hiện tại. Hơn hết, chúng ta cần thêm nhiều nghiên cứu trên người với quy mô lớn và chuyên sâu hơn nữa trước khi kết luận về mối liên hệ giữa việc bổ sung nấm hầu thủ và sức khỏe tổng thể, bao gồm liều lượng cần dùng như thế nào, chống chỉ định khi dùng nấm hầu thủ,...
Nấm hầu thủ có bên ngoài phủ sợi trắng và thường được tìm thấy ở thân cây gỗ mục nát (Ảnh: Internet)
Đọc thêm:
- Nấm mỡ đang vào mùa, 4 lý do bạn nên bổ sung loại nấm này vào chế độ ăn uống
- 3 lợi ích nổi bật của nấm đùi gà đối với sức khoẻ
Các tác dụng của nấm hầu thủ với sức khỏe dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo, tùy theo thể trạng của từng người mà lợi ích có thể nhận được cũng sẽ có sự khác biệt:
Nghiên cứu năm 2009 trên NCBI đã phát hiện ra rằng người trưởng thành uống bốn viên 250 miligam (mg) chiết xuất nấm hầu thủ trong 16 tuần liên tục đã cho thấy sự gia tăng đáng kể về chức năng nhận thức so với nhóm đối chứng. Tuy nhiên lợi ích này cũng ngừng tiến triển sau khi ngừng bổ sung.
Một nghiên cứu gần đây hơn vào năm 2020 trên Tạp chí Frontiers in Aging Neuroscience đã phát hiện ra rằng những người uống ba viên nang 350 mg nấm hầu thủ mỗi ngày trong 49 tuần liên tục có thể giúp cải thiện đáng kể về chức năng não bộ ở người mắc bệnh Alzheimer thể nhẹ.
Điều này được giải thích có thể là nhờ nấm hầu thủ chứa hericenones và erinacines có thể kích thích sự phát triển của tế bào não, từ đó phục hồi các neuron thần kinh.
Một nghiên cứu được công bố vào năm 2019 trên Tạp chí Quốc tế về Nấm dược liệu đã bổ sung chiết xuất nấm hầu thủ cho một nhóm chuột bị nhiễm Helicobacter pylori (Hp). Kết quả cho thấy, nhóm chuột được điều trị bằng chiết xuất nấm hầu thủ đã có nồng độ Hp trong dạ dày thấp hơn nhóm chuột không được điều trị bằng chiết xuất này.
Nấm hầu thủ có thể ức chế sự phát triển của Hp nhờ các đặc tính chống viêm đặc trưng (Ảnh: Internet)
Theo một nghiên cứu khác được công bố vào tháng 3 năm 2016 trên Tạp chí PLoS One với một nhóm bệnh nhân bị viêm loét đại tràng và bênh Crohn sử dụng thực phẩm bổ sung có chứa 14% chiết xuất từ nấm hầu thủ trong ba tuần. Kết quả cho thấy những triệu chứng và chất lượng cuộc sống của nhóm này đã được cải thiện.
Các chuyên gia giải thích rằng, nấm hầu thủ có thể ức chế sự phát triển của Hp là nhờ các đặc tính chống viêm của nó.
Một nghiên cứu được công bố năm 2019 trên Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, trong đó những bệnh nhân thừa cân và béo phì mắc chứng rối loạn tâm trạng được sử dụng nấm hầu thủ trong tám tuần. Kết quả cho thấy các triệu chứng trầm cảm và lo âu không những đã giảm mà còn cải thiện cả chất lượng giấc ngủ của nhóm bệnh nhân này.
Các mẫu máu cũng cho thấy sự gia tăng yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc từ não (proBDNF), một loại protein đóng vai trò quan trọng trong cảm xúc và sức khỏe não bộ.
Các nhà khoa học giải thích rằng chiết xuất nấm hầu thủ có thể giúp tái tạo tế bào não và cải thiện chức năng của vùng hồi hải mã - một vùng não
Một nghiên cứu năm 2012 trên NCBI đã phát hiện ra rằng, bổ sung nấm hầu thủ hàng ngày có thể kéo dài tuổi thọ của những con chuột được tiêm một liều lớn vi khuẩn salmonella gần gấp 4 lần so với những con chuột không được bổ sung.
Bổ sung nấm hầu thủ hàng ngày có thể kéo dài tuổi thọ trên chuột thí nghiệm (Ảnh: Internet)
Theo giải thích của các tác giả của một nghiên cứu được công bố vào tháng 6 năm 2017 trên tạp chí Frontiers in Immunology, những tác dụng này của nấm hầu thủ với hệ miễn dịch có thể một phần là do những thay đổi có lợi trong hệ vi khuẩn đường ruột giúp kích hoạt hệ thống miễn dịch.
Theo một nghiên cứu được công bố vào tháng 8 năm 2020 trên Tạp chí International Journal of Biological Macromolecules thì hợp chất polysaccharide HEFP-2b có trong nấm hầu thủ có tác dụng làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư ruột kết trong ống nghiệm.
Một nghiên cứu ống nghiệm khác được công bố vào tháng 5 năm 2020 trên Tạp chí Food and Function Journal đã chứng minh rằng, các peptide có trong nấm hầu thủ có thể giúp hỗ trợ điều trị ung thư phổi bằng cách khả năng "bắt giữ" các gốc tự do (các chất có hại liên quan đến ung thư) và kích hoạt cơ chế tự chết của các tế bào phổi bị ung thư (còn gọi là Apoptosis).
Nấm hầu thủ cũng là một nguồn khoáng chất phong phú, đặc biệt có Ge – một kim loại cực hiếm có hoạt tính chống ung thư.
Một nghiên cứu trong ống nghiệm được công bố vào tháng 11 năm 2020 trên Tạp chí Journal of Ethnopharmacology đã phát hiện ra rằng một số hợp chất trong nấm hầu thủ đã ngăn chặn hoạt động của alpha-glucosidase.
Một số hợp chất trong nấm hầu thủ đã ngăn chặn hoạt động của alpha-glucosidase (Ảnh: Internet)
Theo cách này, nấm hầu thủ có thể hoạt động tương tự như thuốc ức chế alpha-glucosidase (AGI), một nhóm thuốc chống tiểu đường được sử dụng để kiểm soát bệnh tiểu đường loại type 2. AGI hạn chế sự hấp thụ carbohydrate từ ruột non, giúp làm giảm lượng đường trong máu tăng sau bữa ăn.
Một nghiên cứu khác trên Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine đã thấy rằng, khi cho chuột bị tiểu đường ăn 40 mg nấm hầu thủ trên một kilogam trọng lượng cơ thể đã giúp tăng đáng kể ngưỡng chịu đau của chúng sau sáu tuần điều trị. Điều này cho thấy tiềm năng của nấm hầu thủ trong việc giảm đau do biến chứng thần kinh tiểu đường gây đau, tê ở chân hay dây thần kinh khác.
Tuy nhiên chính tác dụng này của nấm hầu thủ có thể gây tương tác với thuốc điều trị bệnh tiểu đường nên người đang bị bệnh cần thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bởi sử dụng cùng nhau có thể khiến lượng đường trong máu giảm xuống quá thấp và các nghiên cứu về tác dụng này của nấm hầu thủ vẫn còn trên ống nghiệm và động vật nên chưa có kết luận chắc chắn về tác dụng quản lý đường huyết của nấm hầu thủ là có hay không.
Một nghiên cứu trong ống nghiệm được công bố trên Tạp chí Nghiên cứu BioMed International đã phát hiện ra rằng chiết xuất từ nấm hầu thủ có thể giúp ngăn ngừa quá trình oxy hóa cholesterol trong máu, có lợi cho sức khỏe tim mạch tổng thể.
Theo một nghiên cứu trên chuột khác cho thấy, những con chuột bị béo phì khi ăn nấm hầu thủ một lần một ngày trong hai tuần đã có mức cholesterol toàn phần, cholesterol xấu và triglyceride giảm một cách đáng kể hơn so với những con chuột không được ăn nấm hầu thủ.
Chiết xuất từ nấm hầu thủ có thể giúp ngăn ngừa quá trình oxy hóa cholesterol trong máu, có lợi cho sức khỏe tim mạch tổng thể (Ảnh: Internet)
Không có nhiều nghiên cứu về việc ăn nấm hầu thủ có gây ra các tác dụng phụ đáng kể hay an toàn khi ăn ở mọi lứa tuổi hay không hoặc ăn được trong thời gian dài hay không. Một số báo cáo dị ứng về nấm hầu thủ có thể gây ra các triệu chứng về hô hấp, phát ban lan rộng. Tình trạng dị ứng cũng ngừng lại sau khi ngừng ăn.
Nhìn chung, các tác dụng của nấm hầu thủ với sức khỏe kể trên vẫn đang là những lợi ích sức khỏe tiềm năng và cần nhiều nghiên cứu hơn để có thể kết luận chắc chắn về các tác dụng này trên người là như thế nào.
Hơn nữa, do nấm hầu thủ ít được thực hiện trên người nên không có một liều lượng chuẩn khi sử dụng nấm hầu thủ ở dạng thực phẩm bổ sung bởi các nghiên cứu sử dụng những liều lượng khác nhau. Điều quan trọng vẫn là nói chuyện với bác sĩ trước khi bổ sung bất kì một dạng thực phẩm mới nào.
Nguồn dịch tham khảo:
1. 7 Potential Health Benefits of Lion’s Mane Mushrooms
2. Health Benefits of Lion's Mane Mushrooms
3. 9 Health Benefits of Lion’s Mane Mushroom (Plus Side Effects)